โปรตุเกสเตรียมออกกฎเหล็กด้านสิ่งแวดล้อม ควบคุม “ศูนย์ข้อมูล” หรือ Data Centre ต้องใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน และไม่นำน้ำจากแหล่งน้ำสาธารณะมาใช้กับระบบทำความเย็น ควบคู่ไปกับการเตรียมรองรับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านเอไอ

มาเรีย ดา กราซา คาร์วัลโญ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อมและพลังงาน เปิดเผยข้อเสนอเหล่านี้ต่อรัฐสภาเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยยืนยันว่า รัฐบาลกำลังดำเนินการขั้นสุดท้ายเพื่อจัดทำกฎหมายควบคุมการพัฒนาศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ ซึ่งปัจจุบัน โปรตุเกสมีโครงการศูนย์ข้อมูลที่อยู่ระหว่างการวางแผนพัฒนารวมกันแล้วมากกว่า 2.6 กิกะวัตต์ เพื่อรองรับบริการคลาวด์ โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล และการใช้งานเอไอ

การขยายตัวดังกล่าว ก่อให้เกิดคำถามตามมาว่า ประเทศจะมีไฟฟ้าเพียงพอหรือไม่ ศูนย์ข้อมูลจะใช้น้ำมากเพียงใด และชุมชนในพื้นที่จะได้รับประโยชน์ทางเศรษฐกิจจากการลงทุนเหล่านี้มากน้อยแค่ไหน

โปรตุเกสมีทรัพยากรพลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม และพลังงานน้ำอยู่เป็นจำนวนมาก ทำให้กลายเป็นจุดหมายที่น่าสนใจมากขึ้นสำหรับการลงทุนเกี่ยวกับโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลที่ใช้พลังงานสูง ขณะที่ศูนย์ข้อมูลต้องใช้ไฟฟ้าปริมาณมหาศาลอย่างต่อเนื่อง ขณะที่การผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียนอาจผันผวนตามสภาพอากาศ

รัฐบาลโปรตุเกส จึงหาจุดสมดุลระหว่างการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลแห่งใหม่ กับความต้องการใช้ไฟฟ้าของภาคอุตสาหกรรม ธุรกิจ และครัวเรือน

ขณะเดียวกัน การใช้น้ำเป็นอีกหนึ่งประเด็นสำคัญ เนื่องจากศูนย์ข้อมูลเกิดความร้อนขึ้นอย่างมากจากการทำงานของเซิร์ฟเวอร์และอุปกรณ์ไฟฟ้าต่างๆ การระบายความร้อนจึงเป็นสิ่งจำเป็นต่อความเสถียรและประสิทธิภาพในการทำงาน แต่เทคโนโลยีทำความเย็นบางประเภทต้องใช้น้ำในปริมาณมาก

รัฐบาลโปรตุเกสตั้งใจที่จะกำหนดให้ผู้ประกอบการเลือกใช้เทคโนโลยีทำความเย็นที่ไม่ต้องพึ่งพาน้ำจืด หรือให้จัดหาแหล่งน้ำทางเลือกที่ไม่แย่งชิงทรัพยากรกับภาคครัวเรือนและกิจกรรมทางเศรษฐกิจอื่นๆ ซึ่งรัฐมนตรีกระทรวงสิ่งแวดล้อมและพลังงานระบุว่า กฎระเบียบใหม่นี้จะกำหนดข้อบังคับด้านการใช้น้ำและการประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอย่างเข้มงวด ซึ่งแนวทางนี้มีความสำคัญอย่างมากต่อโปรตุเกส ที่ต้องเผชิญกับความเสี่ยงจากภาวะแห้งแล้ง

โปรตุเกสกำหนดให้การพัฒนาศูนย์ข้อมูล เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์ดึงดูดการลงทุนด้านเทคโนโลยีจากต่างประเทศ โดยแผนระดับชาติด้านศูนย์ข้อมูลที่ได้รับการอนุมัติเมื่อต้นปี 2026 ประกอบด้วยมาตรการ 15 ข้อ ครอบคลุมทั้งด้านกฎระเบียบ โครงสร้างพื้นฐาน การพัฒนาตลาด และการวางผังพื้นที่

แผนดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่อทำให้กระบวนการขออนุญาตง่ายขึ้น เพิ่มประสิทธิภาพการประสานงานระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และสร้างความชัดเจนให้กับนักลงทุนมากขึ้น

นอกจากนี้ ยังมุ่งดึงดูดบริษัทที่พัฒนาศูนย์ประมวลผลข้อมูลขนาดใหญ่ โดยต้องการให้โครงการเหล่านี้มีส่วนช่วยสร้างการจ้างงาน ส่งเสริมนวัตกรรม และพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศด้วย

ข้อเสนอของโปรตุเกสเกิดขึ้นท่ามกลางความกังวลที่เพิ่มขึ้น เกี่ยวกับความต้องการใช้ไฟฟ้าของโครงสร้างพื้นฐานด้าน เอไอ กฎระเบียบใหม่ที่โปรตุเกสกำลังเสนอ อาจทำให้สมมติฐานด้านต้นทุนและผลตอบแทนของโครงการศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่เปลี่ยนแปลงไป

ผู้พัฒนาโครงการอาจต้องลงทุนเพิ่มเติมในอุปกรณ์ทำความเย็น สัญญาซื้อไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน การประเมินผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และการเชื่อมต่อกับโครงข่ายไฟฟ้า ซึ่งอาจทำให้ต้นทุนเริ่มต้นของโครงการสูงขึ้น

ในอีกด้านหนึ่ง กฎระเบียบที่ชัดเจนขึ้นก็อาจช่วยให้นักลงทุนประเมินภาระผูกพันในระยะยาวได้ก่อนตัดสินใจลงทุน ซึ่งข้อกำหนดที่แน่นอนจะยังไม่สามารถสรุปได้จนกว่ารัฐบาลโปรตุเกสจะจัดทำร่างกฎหมายเสร็จสิ้นและประกาศใช้

ประสบการณ์ของโปรตุเกสอาจมีอิทธิพลต่อการถกเถียงในประเทศอื่นๆ ของยุโรป ซึ่งต่างกำลังมองหาหนทางขยายขีดความสามารถในการประมวลผลข้อมูลเพื่อรองรับเอไอ โดยไม่ให้การเติบโตดังกล่าวส่งผลกระทบต่อความต้องการใช้โครงสร้างพื้นฐานของภาคอุตสาหกรรม และประชาชนที่มีอยู่เดิม

ที่มา
Portugal Plans Tougher Environmental Rules for Data Centres as Europe’s AI Infrastructure Expands