นักวิจัยในสหรัฐ พบว่า ผู้สูงอายุที่ลดการบริโภคอาหารแปรรูปขั้นสูง ส่งผลดีต่อระบบของร่างกาย น้ำหนักตัวลดลง ไขมันสะสมลดลง มีระดับคอเลสเตอรอลที่ดีขึ้น มีการอักเสบที่ลดลง และฮอร์โมนที่ช่วยควบคุมความอยากอาหารและระบบเผาผลาญเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น

งานวิจัยชิ้นใหม่นี้ นำโดย มูล เดย์ ศาสตราจารย์ด้านโภชนาการ จากมหาวิทยาลัยรัฐเซาท์ดาโคตา ตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Nutrition ทำการศึกษาเรื่อง ผลกระทบของอาหารที่ผ่านการแปรรูปน้อย เทียบกับอาหารมังสวิรัติต่อความไวต่ออินซูลิน ไขมันในเลือด และไขมันสะสมในร่างกายของผู้สูงอายุ

"อาหารแปรรูปขั้นสูง" หรือ Ultra-processed foods เป็นอาหารที่ผลิตด้วยกระบวนการอุตสาหกรรม และใช้วัตถุดิบที่โดยทั่วไปไม่ได้นำมาใช้กับการปรุงอาหารที่บ้าน มักมีการเติมสารต่างๆ เช่น อิมัลซิไฟเออร์ สารปรุงแต่งรส สี  กลิ่น และสารกันบูด มีงานวิจัยจำนวนมากที่ชี้ให้เห็นถึงการบริโภคอาหารแปรรูปขั้นสูงในปริมาณมากที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพ

ในการศึกษา ทีมวิจัยรับสมัครชาวอเมริกันที่อายุ 65 ปีขึ้นไปจำนวน 43 คน หลายคนมีน้ำหนักเกินหรือมีปัจจัยเสี่ยงด้านระบบเผาผลาญ เช่น ภาวะดื้อต่ออินซูลิน หรือมีคอเลสเตอรอลสูง ผู้เข้าร่วมทดลองปฏิบัติตามโดยการกินอาหารที่มีสัดส่วนของอาหารแปรรูปขั้นสูงในปริมาณน้อยใน 2 รูปแบบ เป็นเวลา 8 สัปดาห์ โดยรูปแบบแรก มีเนื้อแดงไม่ติดมันรูปแบบที่สอง เป็นอาหารมังสวิรัติที่มีนมและไข่ และในช่วงสองสัปดาห์ระหว่างนั้น ผู้เข้าร่วมจะกลับไปกินอาหารตามปกติของตนเอง

ทีมวิจัยเป็นผู้จัดเตรียมและจัดส่งอาหาร รวมทั้งของว่างทั้งหมดให้ผู้เข้าร่วมทดลอง อาหารทั้งสองแบบเน้นวัตถุดิบที่ผ่านการแปรรูปน้อย และสอดคล้องกับแนวทางโภชนาการสำหรับชาวอเมริกัน ปี 2020–2025 ซึ่งเป็นคำแนะนำด้านโภชนาการของรัฐบาลสหรัฐ โดยให้อาหารทั้งสองแบบมีพลังงานและปริมาณสารอาหารสำคัญใกล้เคียงกัน

อาหารทั้งสองรูปแบบ มีสัดส่วนของอาหารแปรรูปขั้นสูงไม่ถึงร้อยละ 15 ของพลังงานทั้งหมด ซึ่งน้อยกว่าอาหารอเมริกันทั่วไปที่อาหารแปรรูปขั้นสูงมีสัดส่วนมากกว่าร้อยละ 50 ของพลังงานทั้งหมด รายการอาหารที่ออกแบบขึ้นมาในการวิจัยนี้สอดคล้องกับการกินในชีวิตประจำวันปรกติ โดยที่ผู้เข้าการทดลองร่วมไม่ได้รับคำสั่งให้จำกัดแคลอรี ลดน้ำหนัก หรือเปลี่ยนระดับกิจกรรมทางกาย

นักวิจัยพบว่า ช่วงที่ผู้เข้าร่วมทดลองกินอาหารที่จัดเตรียมให้ซึ่งมีสัดส่วนของอาหารแปรรูปขั้นสูงต่ำ ทำให้ผู้เข้าร่วมบริโภคแคลอรีน้อยลงโดยอัตโนมัติ และมีน้ำหนักตัวลดลง รวมถึงไขมันสะสมโดยรวมและไขมันบริเวณช่องท้องลดลง  นอกจากนี้ ยังพบการปรับตัวที่ดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญของความไวต่ออินซูลิน ระดับคอเลสเตอรอลที่ดีขึ้น สัญญาณการอักเสบที่ลดลง และการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนที่ช่วยควบคุมความอยากอาหารและระบบเผาผลาญในทิศทางที่ดีขึ้น โดยที่ผลที่เกิดขึ้นนี้ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ระหว่างผู้เข้าร่วมการทดลองที่กินอาหารที่มีเนื้อสัตว์กับผู้ที่กินอาหารมังสวิรัติ

อาหารแปรรูปขั้นสูง คิดเป็นสัดส่วนมากกว่าครึ่งหนึ่งของพลังงานที่คนวัยผู้ใหญ่ในสหรัฐบริโภค งานวิจัยที่ติดตามรูปแบบการกินในระยะยาว พบความเชื่อมโยงของอาหารแปรรูปขั้นสูงกับโรคอ้วน และโรคเรื้อรังที่เกี่ยวข้องกับวัย เช่น โรคเบาหวานชนิดที่สอง และโรคหัวใจ

ศาสตราจารย์มูลชี้ว่า ในขณะที่ประชากรโลกมีสัดส่วนผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง กลยุทธ์ที่จะช่วยรักษาระบบเผาผลาญของร่างกาย จึงอาจมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการเข้าสู่การเป็นผู้สูงวัยที่มีสุขภาพดี

“งานวิจัยนี้เป็นงานชิ้นแรกที่แสดงให้เห็นว่า การลดอาหารแปรรูปขั้นสูงในผู้สูงอายุนั้นทำได้จริงในชีวิตประจำวัน และส่งผลดีต่อสุขภาพในแบบที่วัดผลได้ นอกเหนือจากการลดน้ำหนัก การคงไว้ซึ่งระบบเผาผลาญที่ดี จะช่วยเรื่องความสามารถในการเคลื่อนไหว การใช้ชีวิตอย่างมีอิสระ และมีคุณภาพชีวิตที่ดี” ศาสตราจารย์มูล ระบุ

ที่มา
Eating less ultraprocessed food supports healthier aging, new research shows