“เศรษฐกิจคนเหงา” (companionship economy) ในจีนกำลังขยายตัว และเป็นบริการที่ได้รับความนิยมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว เช่น การรับจ้างเป็นเพื่อนวิ่งออกกำลังกาย การรับจ้างเป็นเพื่อนเที่ยวชมสถานที่ต่างๆ หรือแม้กระทั่งเป็นเพื่อนนั่งกินหม้อไฟด้วยกัน ซึ่งโดยปรกติแล้วเป็นอาหารที่มักรับประทานร่วมกับครอบครัวหรือเพื่อนฝูง

ผู้ให้บริการส่วนใหญ่เป็นนักศึกษาหรือคนหนุ่มสาวที่ทำงานอิสระ โดยการโฆษณาผ่านโซเชียลมีเดียที่สัญญาว่า จะมอบความสุขความสบายใจและคอยดูแลความรู้สึก คอยพูดคุยเป็นเพื่อน และให้ความช่วยเหลือในด้านต่างๆ ทำให้สิ่งที่ครั้งหนึ่งเคยเป็นความช่วยเหลือระหว่างเพื่อนกับเพื่อน กลายมาเป็นบริการที่สามารถจองเวลาและจ่ายเงินซื้อได้

แม้จะไม่มีตัวเลขอย่างไม่เป็นทางการ แต่สื่อของรัฐบาลจีนระบุว่า เศรษฐกิจคนเหงามีมูลค่าราว 5 แสนล้านหยวนในปี 2025 หรือตกประมาณ 74,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือราว 2.4 ล้านล้านบาท

การเติบโตของเศรษฐกิจคนเหงา สะท้อนการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของคนเมืองและภาคบริการของจีนในวงกว้าง โดยนักวิจัยและสื่อของรัฐระบุว่า ความต้องการบริโภค “คุณค่าทางอารมณ์” ที่เพิ่มสูงขึ้น จากการที่คนหนุ่มสาวของจีนจำนวนมากต้องใช้ชีวิตและทำงานห่างไกลจากครอบครัว ต้องเผชิญชั่วโมงการทำงานที่ยาวนานขึ้น และการรักษาความสัมพันธ์ทางสังคมแบบดั้งเดิมทำได้ยากกว่าเดิม

ขณะเดียวกัน อัตราการว่างงานที่สูงของคนหนุ่มสาวจีนที่ติดต่อกันมาหลายปี ซึ่งเกิดขึ้นควบคู่กับการพึ่งพางานอิสระและงานยืดหยุ่นที่เพิ่มมากขึ้นในหมู่คนรุ่นใหม่ เป็นปัจจัยที่ผลักดันแนวโน้มดังกล่าว เมื่อบัณฑิตจบใหม่และผู้หางานหน้าใหม่หันไปทำงานส่งอาหาร ขับรถรับส่งผู้โดยสาร และทำงานบนแพลตฟอร์มออนไลน์ประเภทอื่นๆ แทนการมีงานประจำที่มั่นคง ซึ่งปัจจุบันจีนมีแรงงานลักษณะนี้มากกว่า 200 ล้านคน

เฉิน เหวินซิน ก่อตั้งบริษัทให้บริการเพื่อนร่วมเดินเขาหลังปลดประจำการจากกองทัพในปี 2022 บอกว่า เขาเป็นคนชอบเดินภูเขาอยู่แล้ว และมีประสบการณ์ค่อนข้างมาก เขาสังเกตว่า ความต้องการบริการเพื่อนร่วมเดินเขาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงตัดสินใจลองเข้ามาทำธุรกิจนี้

ทีมของเขาขยายตัวจากช่วงเริ่มต้นที่มีพนักงานไม่ถึง 10 คน จนมีพนักงานราว 370 คนในปัจจุบัน เขาบอกว่า ค่าบริการเป็นเพื่อนปีนเขาไท่ซานในเวลากลางวันครั้งละ 800 หยวน โดยเขาไท่ซานเป็นจุดที่สูงที่สุดของมณฑลซานตง

ซามี หว่อง นักจิตบำบัดบอกว่า เสน่ห์ของการจ้างเพื่อนแบบมีค่าตอบแทน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะมีความแน่นอนและการควบคุมได้ ขณะที่สภาพแวดล้อมทางสังคม การสร้างความสัมพันธ์อาจต้องใช้ความพยายามมากและมีความเสี่ยงสูง ต่างจากการจ้างคนมาเป็นเพื่อน ซึ่งสามารถหลีกเลี่ยงความรู้สึกเจ็บปวดจากการถูกปฏิเสธได้

“เมื่อคุณจ่ายเงินสำหรับบริการนี้ คุณจะได้รับคำตอบว่า ‘ตกลง’ เสมอ” ซามีกล่าว

ที่มา
Lonely consumers in China fuel a $74 billion companionship economy