Skip to main content

 

ศาสตราจารย์เดวิด ชาร์ป นักประสาทวิทยาจากอิมพีเรียลคอลเลจลอนดอน อธิบายว่า โดยทั่วไปอายุของคนเราอาจแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภท คือ อายุจริงตามปฏิทิน และอายุทางชีวภาพ

ปัจจุบันเรามีความสามารถในการประเมินอายุที่เจาะจงไปถึงอวัยวะแต่ละส่วนได้แล้ว โดยที่เราอาจมีอายุของหัวใจ ตับ และสมองที่แก่กว่าอายุจริง และอาจก่อให้เกิดปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวข้องกับหัวใจ ตับ หรือสมองตามมาได้

มีงานวิจัยก่อนหน้านี้ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Medicine ทำการศึกษาคน 45,000 คน พบว่า คนที่สมองแสดงสัญญาณความเสื่อมมากกว่าที่ควรจะเป็นเมื่อเทียบกับอายุจริง มีความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุเพิ่มขึ้นถึง 182 เปอร์เซ็นต์ ภายในระยะเวลา 15 ปี

งานวิจัยของศาสตราจารย์เดวิดพบว่า ผู้ที่มีอายุสมองแก่กว่าอายุจริง สัมพันธ์กับแรงบีบมือที่อ่อนลง สมรรถภาพปอดที่ลดลง ความเร็วในการเดินที่ช้าลง ระดับสติปัญญาที่ต่ำลง  ความเสี่ยงเสียชีวิตที่เพิ่มขึ้น รวมถึงปัญหาสุขภาพอื่นๆ

นักวิทยาศาสตร์ มีวิธีการประเมินอายุทางชีวภาพของสมองที่อ้างอิงหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ ที่ช่วยให้เราประเมินได้ว่าสมองมีอายุทางชีวภาพมากน้อยเพียงใด ด้วยวิธีง่ายๆ

 

1. ความเร็วในการเดิน

 

ให้เดินด้วยความเร็วตามปกติที่รู้สึกสบาย แล้วนำระยะทางที่เดินหน่วยเป็นเมตร หารด้วยจำนวนวินาทีที่ใช้เดินจนครบระยะทาง ก็จะได้ค่าความเร็วในการเดิน

งานวิจัยระยะยาวของ ดร.ไลน์ ราสมุสเซน ในนิวซีแลนด์ บอกว่า การเดินเป็นกิจกรรมที่เรียบง่ายมาก แต่กลับต้องอาศัยระบบต่างๆ ของร่างกายจำนวนมาก และต้องประสานการทำงานของแต่ละระบบเข้าด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นกล้ามเนื้อ การมองเห็น ระบบหัวใจและการหายใจ ตลอดจนการทำงานของสมอง จึงเป็นเหตุผลที่เขาคิดว่าความเร็วในการเดินสามารถใช้เป็นตัวชี้วัดความชราภาพได้

ค่าเฉลี่ยความเร็วในการเดินสำหรับผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป

ผู้หญิง
40–49 ปี    1.39 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 5.0 กม./ชม.)
50–59 ปี    1.31 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 4.7 กม./ชม.)
60–69 ปี    1.24 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 4.5 กม./ชม.)
70–79 ปี    1.13 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 4.1 กม./ชม.)
80–89 ปี    0.94 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 3.4 กม./ชม.)

ผู้ชาย
40–49 ปี    1.43 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 5.1 กม./ชม.)
50–59 ปี    1.43 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 5.1 กม./ชม.)
60–69 ปี    1.34 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 4.8 กม./ชม.)
70–79 ปี    1.26 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 4.5 กม./ชม.)
80–89 ปี    0.97 เมตรต่อวินาที (ประมาณ 3.5 กม./ชม.)

มีงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยพิตต์สเบิร์ก พบว่า ในกลุ่มผู้ชายอายุ 75 ปี คนที่เดินช้าที่สุดมีโอกาสมีชีวิตอยู่ต่อไปอีกอย่างน้อย 10 ปี เพียง 19 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่ผู้ที่เดินเร็วที่สุดมีโอกาสสูงถึง 87 เปอร์เซ็นต์ ส่วนผู้หญิง กลุ่มที่เดินช้าที่สุดมีโอกาสมีชีวิตอยู่ต่ออีก 10 ปี อยู่ที่ 35 เปอร์เซ็นต์ ขณะที่กลุ่มที่เดินเร็วที่สุดมีโอกาสสูงถึง 91 เปอร์เซ็นต์

 

2. วัดเวลาตอบสนองของสมอง

 

ความรวดเร็วในการตอบสนองต่อสัญญาณภาพหรือเสียง เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดที่ช่วยประเมินได้ว่าสมองของเรายังทำงานได้ดีเพียงใด

ดร.แอนนา คาธารีนา เบรม จากศูนย์วิจัยการสูงวัยอย่างมีสุขภาพที่ดี มหาวิทยาลัยคิงส์คอลเลจลอนดอน บอกว่า หากเวลาตอบสนองของเราช้าลงอย่างกะทันหัน และมากกว่าระดับที่คาดว่าจะเปลี่ยนแปลงไปตามวัย อาจเป็นสัญญาณเตือนถึงปัญหาบางอย่างได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เมื่อการตอบสนองต้องอาศัยการทำงานประสานกันของระบบต่างๆ ในสมอง ทั้งความสามารถในการจดจ่อ ความเร็วในการประมวลผลข้อมูล และการควบคุมการเคลื่อนไหว

มีเครื่องมือออนไลน์หรือแอปพลิเคชันฟรีที่สามารถทดสอบเวลาตอบสนองของสมองได้ เช่น Reflex & Reaction Time Test และ SwitchedOn ส่วนบนเว็บเบราว์เซอร์สามารถเข้าใช้เว็บไซต์ Human Benchmark ซึ่งเปิดโอกาสให้เปรียบเทียบผลการทดสอบของเรากับผู้ใช้งานกว่า 81 ล้านครั้ง

เครื่องมือเหล่านี้ส่วนใหญ่ใช้วิธีทดสอบง่าย ๆ เช่น เมื่อรูปร่างหรือสัญลักษณ์เปลี่ยนสี หรือมีสัญญาณบางอย่างปรากฏขึ้น ผู้ทดสอบจะต้องแตะหน้าจอหรือคลิกเมาส์ให้เร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้


3. ความสามารถในการนำทางและจดจำตำแหน่งในพื้นที่


ดร.แอนนาบอกว่า ความสามารถในการนำทางในพื้นที่เป็นตัวบ่งชี้ระยะแรกๆ ของโรคต่างๆ เกี่ยวกับสมอง เช่น อัลไซเมอร์ และมีงานวิจัยจำนวนมากแสดงให้เห็นว่า ความสามารถนี้สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับการชราภาพ

ศาสตราจารย์สก็อตต์ มอฟแฟต นักประสาทวิทยา บอกว่า ผู้สูงอายุมักมีปัญหาในการสร้างแผนที่ในความคิด หรือการสร้างภาพจำลองของพื้นที่ต่างๆ ภายในสมอง ขณะที่การใช้แผนที่จริงเพื่อช่วยนำทางก็ทำได้ยากขึ้นด้วย

สำหรับการทดสอบมีวิธีง่ายๆ คือ การลองวาดแผนที่ด้วยมือเปล่าจากความทรงจำ เช่น เส้นทางจากบ้านไปยังสถานีรถไฟ ที่ทำการไปรษณีย์ หรือร้านกาแฟที่อยู่ใกล้ที่สุด โดยพยายามใส่รายละเอียดให้ได้มากที่สุด ทั้งทางเลี้ยว จุดสังเกต ชื่อถนน และระยะทาง

หากพบว่า ภาพแผนที่ในความทรงจำเริ่มไม่ชัดเจนเหมือนเดิม หรือสังเกตว่าตัวเองต้องพึ่งพาจุดสังเกตภายนอกมากขึ้นในการเดินทาง ก็อาจเป็นสัญญาณเล็กๆ ที่บ่งบอกว่าระบบการนำทางของสมองทำงานได้ไม่ราบรื่นเหมือนที่ผ่านมา

 

4. ทดสอบสมรรถภาพสมองออนไลน์

 

ศาสตราจารย์เดวิดแนะนำ แพลตฟอร์มออนไลน์ชื่อ Cognitron เนื่องจากเป็นเครื่องมือที่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์รองรับ และถูกนำไปใช้ในการศึกษาทางวิชาการหลายชิ้น โดยมีผู้ใช้งานแล้วมากกว่า 500,000 คน

การทดสอบฉบับเต็มใช้เวลาประมาณ 30 นาที ซึ่งจะประเมินการทำงานของสมองหลายด้าน ทั้งความจำ ความสามารถในการจดจ่อ การใช้เหตุผล และความเร็วในการประมวลผลข้อมูล

อย่างไรก็ตาม แม้ผลการทดสอบจะไม่ได้บอกอายุทางชีวภาพของสมองได้อย่างชัดเจน แต่ก็เป็นข้อมูลที่มีประโยชน์ในการประเมินว่า สมองของเรายังเฉียบคมเพียงใด และมีสมรรถภาพสมองด้านใดบ้างที่ควรติดตามการเปลี่ยนแปลง


ที่มา
The simple 1-minute test that reveals your brain’s true age, according to science
 

 

↑