เสียงร้อง “เมี้ยว” ของแมว อาจจะไม่ได้หมายถึงว่า แมวต้องการเรียกร้องความสนใจจากมนุษย์เพียงเท่านั้น เมื่อทีมวิจัยพบว่า เสียงร้องเมี้ยวของแมว อาจเป็นการขอความช่วยเหลือให้มนุษย์ช่วยแก้ปัญหาที่พวกมันกำลังเผชิญอยู่ตรงหน้าได้ด้วย

งานวิจัยเรื่อง “การใช้เสียงร้องเหมียวเพื่อสื่อสารทางสังคมระหว่างแมวกับมนุษย์” ของทีมวิจัยพฤติกรรมสัตว์จากมหาวิทยาลัยเซาเปาโล ในประเทศบราซิล พบว่า เสียง “เมี้ยว” ของแมวอาจเป็นวิธีที่แมวจงใจใช้เรียกร้องความสนใจจากมนุษย์ เพื่อให้เข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาที่แมวกำลังเผชิญอยู่

โดยปรกติ แมวมักร้องบ่อยครั้ง หรือส่งเสียงดังเมื่ออยู่ต่อหน้ามนุษย์ แต่จะส่งเสียงร้องเสียงน้อยมากเมื่ออยู่กับแมวด้วยกัน และเมื่อเทียบกับแมวจรแล้ว พวกมันยิ่งส่งเสียงร้องน้อยกว่าแมวเลี้ยงอย่างชัดเจน ซึ่งบ่งชี้ถึงพฤติกรรมการส่งเสียงร้องว่า น่าจะเกี่ยวข้องกับการได้อยู่ใกล้ชิดกับมนุษย์

ในการศึกษา นักวิจัยสังเกตพฤติกรรมของแมวและเจ้าของจำนวน 38 คู่ ภายในบ้านที่อาศัยอยู่ ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่คุ้นเคยของแมว จากนั้น นักวิจัยนำกล่องที่บรรจุอาหารซึ่งแมวสามารถมองเห็นและได้กลิ่น แต่ไม่สามารถเอาออกมากินได้ มาให้แมวทดลองใน 2 สถานการณ์ คือ สถานการณ์ที่มีมนุษย์อยู่ด้วย กับสถานการณ์ที่ไม่มีมนุษย์อยู่ด้วย

ผลการศึกษาพบว่า ในสถานการณ์ที่มีมนุษย์อยู่ด้วย แมวมีความถี่ในการส่งเสียงร้องเหมียวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ โดยส่วนใหญ่แมวจะร้องเหมียวในขณะที่กำลังจ้องมองมนุษย์ นอกจากนี้ พฤติกรรมที่แมวแสดงออกต่อมนุษย์ เช่น การจ้องมอง และการสลับสายตาไปมาระหว่างมนุษย์กับกล่องอาหาร ยังเกิดขึ้นบ่อยกว่าระดับที่คาดว่าจะเกิดขึ้นโดยบังเอิญอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

นักวิจัยพบว่า หากมีมนุษย์อยู่ด้วยแมวจะส่งเสียงขึ้นมาทันที โดยนักวิจัยบันทึกเสียงร้องเหมียวได้ทั้งหมด 86 ครั้งในช่วงที่มีมนุษย์อยู่ด้วย ขณะที่ส่งเสียงร้องเพียง 20 ครั้งเท่านั้นเมื่อแมวอยู่ตามลำพัง ผลการวิเคราะห์ทางสถิติยังพบด้วยว่า โอกาสที่แมวจะร้องเหมียวเมื่อมีมนุษย์อยู่ในห้องสูงกว่าตอนที่ไม่มีมนุษย์อยู่ถึง 16 เท่า

ในทางกลับกัน เมื่อไม่มีมนุษย์อยู่ด้วย แมวจะยืนนิ่งและจ้องมองไปทางประตูบ่อยขึ้น นักวิจัยระบุว่า แมวสามารถแยกแยะได้ว่า พฤติกรรมแบบใดมีประสิทธิภาพมากกว่าเมื่อมีมนุษย์ซึ่งเป็นผู้รับสารอยู่ด้วย

ผลการศึกษานี้สอดคล้องกับแนวคิดที่ว่า การร้องเหมียวมีบทบาทในการสื่อสารกับมนุษย์ โดยเห็นได้จากการที่แมวปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการส่งเสียงร้องเมื่อมีผู้รับสารที่คอยตอบสนองอยู่ด้วย

งานวิจัยพบด้วยว่า เมื่อแมวส่งเสียงร้องโดยมุ่งไปยังมนุษย์ แมวใช้การส่งสัญญาณหลายรูปแบบร่วมกัน โดยผสานทั้งสัญญาณทางสายตาเข้ากับเสียงร้อง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการถ่ายทอดข้อมูลและทำให้การสื่อสารเกิดผลมากที่สุด

นักวิทยาศาสตร์ตั้งข้อสงสัยมานานแล้วว่า การร้องเหมียวอาจมีจุดประสงค์เพื่อกระตุ้นให้มนุษย์ทำบางอย่างให้  โดยเสียงร้องแต่ละรูปแบบก็อาจมีความหมายแตกต่างกัน เช่น ร้องขออาหาร ร้องเพื่อให้ลูบตัว หรือร้องขอให้เปิดประตูที่ปิดอยู่ พฤติกรรมเหล่านี้ชี้ว่า แมวสามารถปรับเปลี่ยนเสียงร้องได้ตามสถานการณ์ว่า มีใครอยู่ในบริเวณนั้นที่พอจะช่วยแก้ปัญหาให้พวกมันได้หรือไม่

อย่างไรก็ตาม งานวิจัยนี้ยังมีข้อจำกัดอยู่บ้าง เนื่องจากเป็นการศึกษากับกลุ่มตัวอย่างขนาดเล็ก ผลการศึกษาจึงอาจยังไม่สามารถนำไปใช้อธิบายพฤติกรรมของแมวทุกตัวได้ ในอนาคตนักวิจัยอาจศึกษารูปแบบเสียงร้องของแมวอย่างละเอียด และนำไปเปรียบเทียบกับเสียงร้องในสถานการณ์อื่นๆ เพื่อดูว่าแมวใช้เสียงร้องที่แตกต่างกันในการเรียกร้องสิ่งต่างๆ หรือไม่

ที่มา
Science Has Finally Shown That Your Cat Meows to Demand That You Fix Their World
The social use of meow in the interaction between cats and humans