ปัจจุบัน อุตสาหกรรม wellness และอุตสาหกรรมด้านสุขภาพ กำลังทำรายได้มหาศาลจากการทำให้คนเชื่อว่า สุขภาพของผู้คนกำลังย่ำแย่ และมีตัวชี้วัดสารพัดที่ต้องคอยปรับให้ดีขึ้นเรื่อยๆ ทั้งจำนวนก้าวเดินในแต่ละวัน คะแนนการนอนหลับ หรืออื่นๆ ที่ทำให้รู้สึกกังวลใจอยู่ตลอดเวลา

ในความเป็นจริงแล้ว คนส่วนใหญ่อาจมีสุขภาพดีกว่าที่ “อัลกอริทึม” ของอุปกรณ์ตรวจวัดต่างๆ กำลังบอกก็เป็นได้ โดยพิจารณาจากตัวชี้วัดทางกายภาพง่ายๆ  8 ข้อที่อาจดูธรรมดา แต่มีข้อมูลการวิจัยที่ชี้ว่า อาจบ่งบอกเกี่ยวกับสุขภาพของเราได้มากกว่าดีไวซ์ต่างๆ ที่เราสวมใส่เพื่อติดตามสภาวะทางสุขภาพเสียอีก

ตัวชี้วัด 8 ข้อที่ แอชลีย์ ไฟค์ คอลัมนิสต์ของเว็บไซต์ VICE รวบรวมมา อาจบ่งชี้ว่า สุขภาพของเรายังไม่ย่ำแย่ขนาดหนัก ประกอบด้วย

1. การลุกขึ้นจากพื้นได้ โดยที่ไม่ต้องใช้มือเกาะโซฟา โต๊ะ เก้าอี้เพื่อช่วยพยุงตัว

แอชลีย์บอกว่า การลุกจากพื้นโดยไม่ต้องใช้มือเกาะเฟอร์นิเจอร์เพื่อพยุงตัว เป็นการทดสอบทั้งความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ การทรงตัว ความคล่องตัว และการประสานงานของร่างกาย ไปพร้อมกัน

เคลลีย์ ฟิชเชอร์ พยาบาลด้านสุขภาพจาก Benenden Health องค์กรไม่แสวงกำไรที่ทำงานด้านสุขภาพในอังกฤษ บอกว่า การลุกจากพื้นโดยไม่ต้องใช้มือช่วยพยุง เป็นตัวชี้วัดที่ดีมากของสมรรถภาพความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและแกนกลางลำตัว รวมถึงความมั่นคง ความยืดหยุ่น และการทรงตัว เป็นสิ่งสำคัญต่อการสูงวัยซึ่งช่วยลดความเสี่ยงจากการหกล้ม

2. สามารถใส่ถุงเท้าได้ขณะยืน

แอชลีย์บอกว่า มีงานวิจัยในปี 2022 ที่พบว่า คนวัยผู้ใหญ่ที่ไม่สามารถยืนด้วยขาข้างเดียวได้นาน 10 วินาที มีความเสี่ยงเสียชีวิตในช่วง 10 ปีจากนั้นสูงถึงร้อยละ 84

ทั้งนี้ การทรงตัวต้องอาศัยทั้งความแข็งแรงของกล้ามเนื้อและข้อต่อ รวมถึงการทำงานของระบบประสาท ซึ่งมักเสื่อมลง ก่อนที่คนส่วนใหญ่จะสังเกตเห็นความผิดปกติในชีวิตประจำวันเสียอีก

3. แรงบีบมือยังที่ดีอยู่

แอชลีย์บอกว่า เรื่องนี้สำคัญกว่าที่คิด โดยอ้างบทความทบทวนงานวิจัยในปี 2024 ที่ตีพิมพ์ใน Journal of Health, Population and Nutrition ระบุว่า ความแข็งแรงของแรงบีบมือ เป็นหนึ่งในสัญญาณชีพที่สำคัญเช่นเดียวกับความดันโลหิตและชีพจร

บทความระบุว่า แรงบีบมือที่อ่อนแอ มีความสัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือด การเสื่อมถอยของการทำงานด้านการรู้คิด และการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร การสามารถออกแรงหมุนเปิดฝาขวดแยมได้ จึงเป็นสัญญาณที่ดี

4. อัตราการเต้นของหัวใจขณะพักค่อนข้างต่ำ

มีงานวิจัยในปี 2024 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Scientific Reports ติดตามประชากร 3 กลุ่มขนาดใหญ่ และพบว่า คนที่มีอัตราการเต้นของหัวใจขณะพักอยู่ที่ประมาณ 60 ครั้งต่อนาที มีอายุยืนกว่าคนที่มีอัตราการเต้นของหัวใจมากกว่า 90 ครั้งต่อนาที โดยความแตกต่างนี้อยู่ที่ 9 ปี

ยิ่งตัวเลขอัตราการเต้นต่ำ หัวใจก็ยิ่งไม่ต้องออกแรงมากในการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายขณะที่พัก ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่ดี

5. สามารถเดินขึ้นบันไดที่ความสูง 4 ชั้นโดยไม่หยุดพัก

สมาคมโรคหลอดเลือดหัวใจแห่งยุโรป ระบุว่า การเดินขึ้นบันไดบนอาคาร 4 ชั้น เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดสุขภาพหัวใจที่ดี หากสามารถเดินขึ้นบันไดจำนวน 60 ขั้นด้วยความเร็วสม่ำเสมอ ภายในเวลาไม่เกิน 90 วินาที โดยไม่ต้องหยุดพัก และไม่มีอาการเจ็บหน้าอก

ผู้ที่ทำได้จะมีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดหัวใจต่ำกว่าผู้ที่ทำไม่ได้ หรือผู้ที่มีอาการหอบเหนื่อยมากผิดปกติหรือเจ็บหน้าอก ซึ่งมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคนี้มากกว่า

6. ตื่นนอนแล้วรู้สึกสดชื่น

เคลลีย์ ฟิชเชอร์ พยาบาลด้านสุขภาพจาก Benenden Health บอกว่า อาการงัวเงียหลังตื่นนอน อาจสะท้อนถึงคุณภาพการนอนหลับที่ไม่ดี แม้จะนอนครบ 8 ชั่วโมงแล้วก็ตาม

แอชลีย์บอกว่า มีงานวิจัยที่เชื่อมโยงการนอนหลับที่ไม่มีคุณภาพแบบเรื้อรังกับโรคหัวใจ โรคเบาหวานชนิดที่ 2 การเสื่อมถอยของสมองด้านการรู้คิด รวมถึงปัญหาด้านสุขภาพจิต

7. สามารถนั่งยองๆ กับพื้นได้

แอชลีย์บอกว่า วิถีชีวิตแบบนั่งติดเก้าอี้เป็นเวลานานในแต่ละวัน ส่งผลกระทบอย่างมากต่อความยืดหยุ่นของสะโพกและข้อเท้า ซึ่งการนำความสามารถเหล่านี้กลับคืนมาต้องอาศัยการฝึกอย่างสม่ำเสมอ

เธอบอกว่า หากสามารถย่อตัวลงไปอยู่ในท่านั่งยอง และค้างไว้ได้เป็นเวลาหลายนาที ถือเป็นตัวชี้วัดที่ดีอย่างหนึ่งของ การยังคงมีสุขภาพข้อต่องสะโพกและข้อเท้าที่ยังดีอยู่

8. รู้สึกหิวเป็นเวลา และค่อนข้างสม่ำเสมอ

แอชลีย์บอกว่า การที่ร่างกายเกิดความหิวในช่วงเวลาที่ค่อนข้างเป็นกิจวัตร ถือเป็นสัญญาณที่ดี และสะท้อนถึงระบบเผาผลาญของร่างกายที่ยังทำงานเป็นปกติ

ดร.โดนัลด์ แกรนท์ แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปและที่ปรึกษาอาวุโสด้านคลินิกของ The Independent Pharmacy ร้านขายยาและบริการพบแพทย์ออนไลน์ในสหราชอาณาจักร บอกว่า ความหิวที่เกิดขึ้นเป็นเวลา สะท้อนถึงระดับน้ำตาลในเลือดและรูปแบบการกินที่คงที่ ซึ่งสะท้อนถึงระบบเผาผลาญของร่างกายที่ยังทำงานเป็นปกติ

อย่างไรก็ตาม แอชลีย์ระบุว่า การตรวจสุขภาพประจำปียังคงเป็นเรื่องสำคัญ และร่างกายของเราสามารถทำทั้ง 8 ข้อได้ ถือเป็นสัญญาณที่ดีของสุขภาพเลยทีเดียว

ที่มา
8 Boring But Important Signs You’re Healthier Than You Think