ผลสำรวจล่าสุดของรัฐบาลญี่ปุ่นพบ สาเหตุที่ผู้สูงอายุชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่ยังคงทำงานอยู่ เนื่องจากยังต้องการมีรายได้เลี้ยงชีพ โดยส่วนใหญ่ต้องการทำงานต่อไปจนถึงอายุ 65 ปี ขณะที่ผู้สูงอายุอีกส่วนหนึ่งระบุว่า ต้องการทำงานต่อไปตราบเท่าที่ยังมีความสามารถทำได้

ผลสำรวจของ สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น ในปี 2025 พบว่า เป็นครั้งแรกที่จำนวนของผู้สูงอายุซึ่งยังคงทำงานและมีรายได้ อยู่ในสัดส่วนที่สูงเกินกว่าร้อยละ 40 โดยพบว่า อยู่ที่ร้อยละ 42.7 ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 5.4 เมื่อเทียบกับการสำรวจครั้งก่อนหน้าในปี 2019

การสำรวจดังกล่าวจัดทำขึ้นทุก 5 ปี เพื่อสอบถามผู้สูงอายุเกี่ยวกับสถานะทางเศรษฐกิจและด้านอื่นๆ ของชีวิต โดยการสำรวจครั้งล่าสุดทำขึ้นในช่วงเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายนปี 2025 จากผู้ที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไป จำนวน 2,188 คน

ผลสำรวจพบว่า ร้อยละ 55.1 ของผู้สูงอายุที่ยังคงทำงาน ระบุเหตุผลว่า เพื่อหารายได้ ขณะที่ร้อยละ 20.1 ระบุว่า การทำงานส่งผลดีต่อสุขภาพและช่วยชะลอความชรา และร้อยละ 12.4 ระบุว่า เพราะสามารถนำความรู้และความสามารถที่มีอยู่มาใช้ประโยชน์ได้

สำหรับคำถามที่ว่า อยากทำงานไปจนถึงอายุเท่าใด คำตอบที่พบมากที่สุดคือ จนถึงอายุประมาณ 65 ปี คิดเป็นร้อยละ 23.7 ขณะที่ร้อยละ 22.4 ระบุว่า อยากทำงานไปเรื่อยๆ ตราบเท่าที่ยังมีความสามารถทำงานได้ โดยส่วนใหญ่ของผู้ตอบแบบสอบถาม ถึงร้อยละ 74.5 ระบุว่า กังวลกับเรื่องค่าครองชีพ โดยเฉพาะราคาสินค้าที่ปรับตัวสูงขึ้น

สอดคล้องกับการสำรวจก่อนหน้านี้ในปี 2024 บริษัทบริหารจัดการอพาร์ตเมนต์แห่งหนึ่งในกรุงโตเกียว ที่พบว่า ผู้สูงอายุในญี่ปุ่นเกือบร้อยละ 70 เชื่อว่า พวกเขาจะสามารถทำงานต่อไปได้แม้จะมีอายุเกิน 80 ปีไปแล้วก็ตาม

ผู้ตอบแบบสอบถามจำนวนมากระบุว่า การทำงานทำให้ชีวิตมีความหมายมากขึ้น และอยากใช้การทำงานเป็นโอกาสในการได้พูดคุยกับผู้คนอย่างสนุกสนาน

จากข้อมูลด้านประชากรที่กระทรวงกิจการภายในและการสื่อสารของญี่ปุ่นเผยแพร่เนื่องในวันเคารพผู้สูงอายุ ปี 2024 พบว่า ญี่ปุ่นมีประชากรที่อายุ 65 ปีขึ้นไป จำนวน 36.23 ล้านคน หรือคิดเป็นร้อยละ 30 ของประชากรทั้งประเทศ ขณะที่ในปี 2022 จำนวนผู้สูงอายุที่ยังทำงานมีอยู่ถึง 9.12 ล้านคน ซึ่งเป็นสถิติใหม่ต่อเนื่องเป็นปีที่ 19 ติดต่อกัน

ปัจจุบัน ผู้สูงอายุคิดเป็นร้อยละ 13.6 ของกำลังแรงงานทั้งหมดในญี่ปุ่น โดยงานที่ผู้สูงอายุทำงานมากที่สุด คือ ธุรกิจค้าส่งและค้าปลีก ภาคบริการ งานด้านสุขภาพและสวัสดิการ และภาคเกษตรกรรมกับป่าไม้ ตามลำดับ

ภายใต้พระราชบัญญัติว่าด้วยการส่งเสริมการจ้างงานผู้สูงอายุฉบับแก้ไข ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อเดือนเมษายน 2021 กำหนดให้บริษัทต่างๆ ในญี่ปุ่นมีหน้าที่ต้องพยายามจัดให้มีสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้ผู้คนสามารถทำงานต่อไปได้จนถึงอายุ 70 ปี โดยสำนักคณะรัฐมนตรีระบุว่า สิ่งสำคัญคือ การสร้างสภาพแวดล้อมที่เปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุสามารถทำงานต่อไปได้ตามความสมัครใจ แม้จะอยู่ในวัยชราแล้วก็ตาม

ที่มา
Record 42.7% of seniors in Japan have income-generating jobs: Cabinet Office poll
70% of Japan's working seniors believe they can work past 80: survey