นักวิจัยเริ่มพบคำตอบแล้วว่า เหตุใดคนส่วนใหญ่ “ถนัดการใช้มือขวา” โดยพบว่า จุดเริ่มต้นอาจมาจากวิวัฒนาการในการเดินสองขา และขนาดของสมองที่ใหญ่ขึ้น

ทำไม “มนุษย์” จึงเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเพียงสายพันธุ์เดียวที่มีความถนัดในการใช้มือข้างใดข้างหนึ่งอย่างชัดเจน ข้อสงสัยนี้ถือเป็นหนึ่งในปริศนาที่แปลกที่สุดของวิวัฒนาการมนุษย์ เนื่องจากร้อยละ 90 ของคนในทุกวัฒนธรรมทั่วโลกต่างล้วนแต่ “ถนัดขวา” โดยที่ไม่มีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสายพันธุ์อื่นแสดงแนวโน้มที่ชัดเจนมากเท่านี้

งานวิจัยชิ้นใหม่นี้ นำโดย ดร.โธมัส พิชเชิล และ ราเชล เฮอร์วิตซ์ จากคณะมานุษยวิทยาและชาติพันธุ์วรรณนา พิพิธภัณฑ์มหาวิทยาลัยอ็อกซ์ฟอร์ด ร่วมกับ ศาสตราจารย์ คริส เวนดิตติ จากมหาวิทยาลัยรีดดิ้ง ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการชื่อ PLOS Biology

งานวิจัยชี้ว่า จุดเริ่มต้นของเรื่องนี้อาจมาจาก “การเดินสองขา” และ “การขยายใหญ่ขึ้นอย่างมากของสมอง” ของมนุษย์

ในการศึกษา นักวิจัยรวบรวมข้อมูลจากลิงและลิงไม่มีหางขนาดใหญ่ จำนวน 2,025 ตัว ครอบคลุม 41 สายพันธุ์ เพื่อทดสอบสมมติฐานหลักต่างๆ ที่เคยถูกเสนอว่า อาจอธิบายวิวัฒนาการของความถนัดมือข้างใดข้างหนึ่งได้ ไม่ว่าจะเป็นการใช้เครื่องมือ อาหาร ถิ่นที่อยู่ มวลร่างกาย โครงสร้างทางสังคม ขนาดสมอง และรูปแบบการเคลื่อนไหว รวมถึง การประเมินแนวโน้มความถนัดในการใช้มือของบรรพบุรุษมนุษย์ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว

งานวิจัยระบุว่า ข้อค้นพบได้เผยให้เห็นภาพแบบค่อยเป็นค่อยไป โดยพบว่า บรรพบุรุษยุคแรกของมนุษย์ น่าจะมีแนวโน้มถนัดขวาเพียงเล็กน้อย คล้ายกับลิงไม่มีหางขนาดใหญ่ในปัจจุบัน

แต่เมื่อบรรพบุรุษมนุษย์ในสกุล “โฮโม” ถือกำเนิดขึ้น แนวโน้มการถนัดขวาก็เด่นชัดขึ้นอย่างมาก ตั้งแต่ โฮโม เออร์แกสเตอร์, โฮโม อีเรกตัส ไปจนถึงนีแอนเดอทัล ก่อนจะพัฒนาไปสู่ โฮโมเซเปียนส์ หรือสายพันธุ์มนุษย์ที่ครองโลกจนถึงทุกวันนี้

ผลการศึกษาชี้ว่า วิวัฒนาการที่นำไปสู่การถนัดขวา แบ่งออกเป็น 2 ช่วง ช่วงแรกคือ ช่วงที่มนุษย์เริ่มเดินตัวตรงด้วยสองขา ทำให้มือเป็นอิสระจากการทำหน้าที่ช่วยการเคลื่อนที่ และเกิดวิวัฒนาการใหม่ คือ พฤติกรรมการใช้มือที่ซับซ้อน และมีการแบ่งข้างซ้ายขวาอย่างชัดเจน

ช่วงที่สอง เมื่อสมองมีขนาดใหญ่ขึ้นและปรับโครงสร้างใหม่ แนวโน้มการใช้มือขวาก็ค่อยๆ ชัดเจนขึ้น จนกลายเป็นรูปแบบที่แทบเป็นสากลในมนุษย์ปัจจุบัน

แม้งานวิจัยนี้จะช่วยไขปริศนาเรื่องความถนัดมือขวาได้บางส่วน แต่ก็ยังมีคำถามสำหรับการศึกษาต่อในอนาคตว่า เหตุใดคนจำนวนหนึ่งจึงถนัดการใช้มือซ้าย หรือแม้แต่คำถามว่า รูปแบบความถนัดในการใช้อวัยวะที่พบในสัตว์ อย่างเช่น นกแก้ว หรือจิงโจ้ จะสะท้อนเรื่องราวทางวิวัฒนาการที่คล้ายคลึงกันนี้ในอาณาจักรสัตว์ได้หรือไม่

ที่มา
Scientists finally decode why most humans are right-handed

Why is almost everyone right-handed? The answer may lie in how we learned to walk