นักวิจัยพบว่า งานศิลปะและวัฒนธรรม อาจส่งผลดีในการชะลอความเสื่อมถอยของร่างกายได้ไม่ต่างจากการออกกำลังกาย ซึ่งการเข้าร่วมกิจกรรมทางศิลปะบ่อยๆ และมีความหลากหลาย จะช่วยชะลอกระบวนการแก่ชราทางชีวภาพของเราได้  

ผลงานวิจัยของนักวิจัยจาก มหาวิทยาลัยคิงส์คอลเลจ ลอนดอน ตีพิมพ์ในวารสาร Innovation in Ageing วิเคราะห์ข้อมูลจาก “นาฬิกาวัดความชรา” 7 รูปแบบ ซึ่งใช้วัดการสะสมตัวบ่งชี้ทางชีวภาพต่างๆ เพื่อประเมิน “อายุทางชีวภาพ” ของแต่ละคน จากกลุ่มตัวอย่างในสหราชอาณาจักรกว่า 3,500 คน

งานวิจัยเผยว่า การมีส่วนร่วมกับกิจกรรมทางด้านศิลปะมี “ขนาดผลกระทบใกล้เคียงกันกับการออกกำลังกาย” โดยผลลัพธ์จะเด่นชัดมากในกลุ่มผู้ที่อายุ 40 ปีขึ้นไป โดยที่ปัจจัยด้านรายได้และตัวแปรทางสังคมต่างๆ ไม่ส่งผลต่อผลลัพธ์ที่เกิดขึ้น

กิจกรรมทางด้านศิลปะนั้นครอบคลุมกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นการชมงานศิลป์ ฟังดนตรี ดูละคร หรือเข้าร่วมงานทางด้านวัฒนธรรมต่างๆ

เฟยเฟย หนึ่งในทีมวิจัย ซึ่งเป็นนักวิจัยประจำภาควิชาพฤติกรรมศาสตร์ของมหาวิทยาลัยคิงส์คอลเลจ บอกว่า งานวิจัยพบว่า “ความถี่” ในการเข้าร่วมกิจกรรมศิลปะ และ “ความหลากหลาย” ของกิจกรรมที่เข้าร่วม ล้วนช่วยชะลอกระบวนการแก่ชราทางชีวภาพได้

ผลลัพธ์ดังกล่าวไม่ได้สร้างความประหลาดใจให้นักวิจัยมากนัก เพราะงานศึกษาก่อนหน้านี้เคยพบความเชื่อมโยงระหว่างการมีส่วนร่วมทางวัฒนธรรมกับผลลัพธ์ที่ดีต่อสุขภาพ ทั้งในด้านการรับรู้ ภาวะซึมเศร้า และอัตราการเสียชีวิต แต่การศึกษานี้ ถือเป็นครั้งแรกที่ตรวจสอบโดยตรงถึงผลกระทบของการเข้าร่วมกิจกรรมทางด้านศิลปะต่อความชราทางชีวภาพ

เฟยเฟยอธิบายว่า กิจกรรมทางศิลปะมีองค์ประกอบหลากหลาย เช่น ความงามทางสุนทรียะ การกระตุ้นประสาทสัมผัสหรือร่างกาย รวมถึงปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ซึ่งในทางทฤษฎีแล้วส่งผลดีต่อสุขภาพ และข้อค้นพบจากงานวิจัยชิ้นนี้ก็ช่วยสนับสนุนแนวคิดนี้

เจมส์ สตาร์ก ศาสตราจารย์ด้านมนุษยศาสตร์การแพทย์ จากมหาวิทยาลัยลีดส์ ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัยนี้ บอกว่า งานวิจัยชิ้นนี้ใช้เครื่องมือสมัยใหม่ในการวัดความชราทางชีวภาพ นอกจากจะยืนยันผลเชิงบวกของการมีส่วนร่วมทางวัฒนธรรมต่อสุขภาพแล้ว ยังช่วยตอกย้ำความสำคัญของการลงทุนด้านศิลปะและวัฒนธรรมด้วย ว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ใช่เพียงของตกแต่งชีวิต แต่สามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงต่อสุขภาพได้จริง

ขณะที่ อีมอน มัลลอน ศาสตราจารย์ด้านชีววิทยาวิวัฒนาการ จากมหาวิทยาลัยเลสเตอร์ ซึ่งไม่ได้มีส่วนร่วมในงานวิจัยนี้เช่นกัน บอกว่า งานวิจัยนี้ ถือเป็นครั้งแรกที่ตั้งคำถามว่า กิจกรรมทางวัฒนธรรมอาจเชื่อมโยงกับการชราทางชีวภาพที่ช้าลงในระดับโมเลกุลหรือไม่

“ผลลัพธ์สำคัญ คือ มันมีความเชื่อมโยงจริง และอยู่ในระดับใกล้เคียงกับการออกกำลังกาย แต่อย่างไรก็ตาม นี่เป็นเพียงข้อมูลช่วงเวลาเดียว เราจึงยังไม่สามารถสรุปได้ว่า การไปพิพิธภัณฑ์ทำให้คนแก่ช้าลงได้จริง เพราะก็เป็นไปได้เช่นกันว่า คนที่มีอายุทางชีวภาพอ่อนเยาว์กว่าเมื่อเทียบกับอายุจริง อาจมีแนวโน้มออกไปทำกิจกรรมต่างๆ มากกว่าอยู่แล้ว” ศาสตราจารย์อีมอนกล่าว

เฟยเฟยระบุว่า งานวิจัยนี้ซึ่งเป็นการต่อยอดจากองค์ความรู้เดิม และสะท้อนถึงศักยภาพของการนำศิลปะเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายและโครงการทางด้านสาธารณสุข และขั้นต่อไป ทีมวิจัยกำลังวางแผนศึกษาข้อมูลลักษณะเดียวกันในประเทศอื่นและกลุ่มประชากรอื่นๆ รวมถึงตรวจสอบว่า การมีส่วนร่วมทางวัฒนธรรมส่งผลต่อผลลัพธ์ทางชีวภาพในด้านอื่นๆ อย่างไรบ้าง

ที่มา
Engaging with arts and culture can slow biological aging as much as exercise, study suggests