ในเดือนพฤษภาคมที่จะถึงนี้ ฟรีแลนซ์ และแรงงานแพลตฟอร์มในเกาหลีใต้มากกว่า 6 ล้านคน จะได้รับความคุ้มครองทางด้านแรงงานจากกฎหมายฉบับใหม่

ฟรีแลนซ์ แรงงานแพลตฟอร์ม และแรงงานกลุ่มอื่นๆ ที่ถูกกันออกจากความคุ้มครองด้านแรงงานมาอย่างยาวนาน กำลังจะได้รับการคุ้มครองภายใต้การเปลี่ยนแปลงกฎหมายครั้งใหญ่ของเกาหลีใต้ ซึ่งคาดว่ากฎหมายใหม่นี้จะผ่านความเห็นชอบจากสภาในวันที่ 1 พฤษภาคม

กระทรวงแรงงานของเกาหลีใต้ ประกาศชุดกฎหมายใหม่ โดยสาระสำคัญ คือ การนำหลัก “ข้อสันนิษฐานสถานะแรงงาน” (Presumption of worker status) หรือหลักกฎหมายที่ระบุให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่า ผู้ทำงานมีสถานะเป็น "ลูกจ้าง" ไม่ใช่ "ผู้รับจ้างอิสระ" หากความสัมพันธ์ในการทำงานมีลักษณะที่แสดงถึงการควบคุมและสั่งการโดยนายจ้าง

กฎหมายใหม่นี้มีชื่อว่า กฎหมายสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ใช้แรงงาน เพื่ออุดช่องโหว่ทางกฎหมายที่เคยทำให้แรงงานในเกาหลีใต้อย่างน้อย 5.7 ล้านถึง 8.6 ล้านคน ไม่ได้รับการคุ้มครองสิทธิแรงงานขั้นพื้นฐาน

ภายใต้ระบบใหม่ ผู้ที่ให้แรงงานแก่ธุรกิจของผู้อื่น จะถูกสันนิษฐานว่าเป็น “ลูกจ้าง” ในกรณีเกิดข้อพิพาททางแพ่ง ภาระการพิสูจน์จะเปลี่ยนจากฝ่ายแรงงานไปอยู่ที่นายจ้าง ซึ่งต้องเป็นฝ่ายพิสูจน์ว่า ผู้ร้องเรียนไม่ใช่ลูกจ้าง การเปลี่ยนแปลงนี้คาดว่า จะช่วยให้แรงงานสัญญาจ้าง และแรงงานที่มีการจ้างงานอิสระ เช่น คนขับรถส่งอาหาร คนขับรถที่เรียกผ่านแอป ฟรีแลนซ์ หรืองานรับจ้างทั่วไป รวมถึงพนักงานส่งของ และผู้รับจ้างงานเหมาช่วง สามารถเรียกร้องค่าจ้างค้างจ่าย เงินชดเชย หรือการคุ้มครองค่าแรงขั้นต่ำได้ง่ายขึ้น รวมถึงเงินชดเชยเมื่อเลิกจ้าง และสิทธิทางสังคมต่างๆ

แพ็กเกจกฎหมายนี้ยังเพิ่มอำนาจให้เจ้าหน้าที่ตรวจแรงงาน สามารถเรียกดูเอกสารการจ้างงาน บันทึกชั่วโมงการทำงาน และข้อมูลภาษีจากบริษัทระหว่างการสอบสวนได้ นายจ้างที่ปฏิเสธไม่ส่งเอกสารโดยไม่มีเหตุผลอันสมควร อาจถูกปรับสูงสุดถึง 5 ล้านวอน นอกจากนี้ สำนักงานแรงงานระดับภูมิภาค ยังสามารถจัดตั้งคณะผู้เชี่ยวชาญเพื่อช่วยเพิ่มความแม่นยำในการประเมินสถานะลูกจ้างได้

กฎหมายสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ใช้แรงงาน ยังนิยามคำว่า “ผู้ใช้แรงงาน” หมายถึง บุคคลใดก็ตามที่ให้แรงงานเพื่อแลกกับค่าตอบแทน ไม่ว่าจะถูกจัดสถานะเป็นลูกจ้างอย่างเป็นทางการหรือไม่ โดยระบุสิทธิไว้ 8 ประการ รวมถึงสภาพการทำงานที่ปลอดภัย การปฏิบัติอย่างเป็นธรรม ค่าตอบแทนที่เหมาะสม และการเข้าถึงระบบประกันสังคม โดยไม่ขึ้นกับรูปแบบสัญญาจ้าง

อย่างไรก็ตาม ผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายชี้ให้เห็นถึงข้อยกเว้นที่สำคัญ คือ หลักสันนิษฐานสถานะลูกจ้างจะใช้เฉพาะในคดีแพ่ง ไม่ครอบคลุมถึงคดีอาญา หมายความว่าในกรณีทางอาญา เช่น คดีล่วงละเมิด รัฐยังคงต้องพิสูจน์ความผิดตามหลัก “ผู้ถูกกล่าวหาย่อมเป็นผู้บริสุทธิ์จนกว่าจะพิสูจน์ได้ว่ามีความผิด”

ขณะที่นักเคลื่อนไหวด้านแรงงานออกมาวิพากษ์วิจารณ์มาตรการนี้ว่า เป็นการแก้ปัญหาแบบครึ่งๆ กลางๆ โดยสหพันธ์สหภาพแรงงานเกาหลีชี้ว่า การที่กฎหมายยังไม่ขยายคำจำกัดความของ “ลูกจ้าง” ตามมาตรฐานแรงงาน ทำให้การปฏิรูปครั้งนี้ช่วยได้เพียงบางส่วนในช่วงเกิดข้อพิพาท แต่ยังไม่ใช่หลักประกันสิทธิในการทำงานอย่างแท้จริง รวมถึงการไม่กำหนดภาระหน้าที่ที่ชัดเจนของนายจ้างหรือบทลงโทษที่เป็นรูปธรรม ทำให้กฎหมายฉบับนี้ก็อาจเป็นเพียงแค่สัญลักษณ์เท่านั้น

ที่มา
Korea moves to extend labor protections to 8.6 mil. freelancers, platform workers