ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ที่อยู่อาศัยแบบคอมเพล็กซ์ในสถานที่ห่างไกลในจีนซึ่งถูกทิ้งร้าง เริ่มดึงดูดผู้อยู่อาศัยหน้าใหม่ให้เข้าอยู่อาศัยด้วยราคาค่าเช่าที่ถูกมาก  

เฉิน ซาซา หญิงสาวชาวจีนอดีตพนักงานการเงินของบริษัทการเงินยักษ์ใหญ่ในมหานครเซี่ยงไฮ้ เป็นหนึ่งในคนที่ย้ายออกไปอยู่เมืองที่ห่างไกล เธอเคยมีรายได้จากบริษัทการเงินสูงถึง 700,000 หยวนต่อปี หรือราว 3.2 ล้านบาท แต่หลังผ่านไปเพียง 3 ปี เธอเริ่มหมดไฟ และวางแผนที่จะหลีกหนีจากการเป็นแรงงานปกขาวในเมืองใหญ่ โดยย้ายมาอยู่อพาร์ตเมนต์ในเวนิสจำลองที่มณฑลเจียงซู ทางตะวันออกของจีน ด้วยค่าเช่าเพียงเดือนละ 1,200 หยวน หรือตกราว 5,500 บาท ซึ่งเป็นราคาถูกมากจนสามารถทำให้เธอ “เกษียณ” ได้ตั้งแต่อายุเพียง 28 ปี

เฉินวางแผนโดยเก็บเงินให้ได้มากพอ และหาที่อยู่อาศัยที่ค่าเช่าต่ำมากๆ จนสามารถใช้ชีวิตจากผลตอบแทนจากการลงทุนได้ ในปี 2025 ความฝันของเธอเป็นจริง เมื่อเธอมีเงินเก็บ 2 ล้านหยวน และพบอพาร์ตเมนต์ขนาดใหญ่ในโครงการ Life in Venice ในค่าเช่าที่ต่ำมาก เธอคำนวณว่า สามารถอยู่ที่นั่นได้ตลอดชีวิตโดยไม่ต้องทำงานอีก

ผู้เชี่ยวชาญระบุว่า เฉินเป็นส่วนหนึ่งของแนวโน้มที่ขยายตัวมากขึ้นของคนหนุ่มสาวจำนวนมากทั่วประเทศจีน ที่ย้ายไปยังอาศัยในเมืองขนาดเล็ก เพื่อใช้ประโยชน์จากราคาอสังหาริมทรัพย์ที่ดิ่งลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่การระบาดของโควิด-19 เป็นต้นมา

ปรากฎการณ์นี้เป็นการพลิกกลับที่ชัดเจนจากคนรุ่นก่อน ซึ่งเคยยึดถือการไต่เต้าทางสังคม ในยุคที่ชนชั้นกลางในจีนกำลังเติบโตของ คนหนุ่มสาวจำนวนมากหลั่งไหลเข้าสู่มหานครต่างๆ เพื่อไล่ล่าหางานและตามความฝันที่เคยมีอยู่อย่างอุดมสมบูรณ์ในช่วงที่ประเทศเติบโตอย่างก้าวกระโดด แต่เมื่อเศรษฐกิจที่เคยร้อนแรงเริ่มชะลอตัว ความคาดหวังที่สูงขึ้นกลับสวนทางกับโอกาสลดน้อยลง ขณะที่การแข่งขันกลับยิ่งทวีความดุเดือดมากขึ้น

บริษัทขนาดใหญ่ของจีนส่วนมาก โดยเฉพาะบริษัทเทคโนโลยีที่จ่ายค่าตอบแทนสูง กำหนดตารางทำงานแบบ 9 โมงเช้าถึง 3 ทุ่ม ตั้งแต่วันจันทร์ถึงวันเสาร์ วิถีชีวิตอันหนักหน่วงนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ “วัฒนธรรม 996” ภายใต้แรงกดดันที่สูงลิบ  คนทำงานรุ่นใหม่บางส่วนจึงตัดสินใจลาออกจากงาน และเข้าร่วมกระแสการปฏิเสธเส้นทางอาชีพและทุนนิยม หันไปใช้ชีวิตแบบที่มี “ความปรารถนาต่ำ” แทน

คนรุ่นใหม่ของจีนบางส่วนนิยามความฝันใหม่ โดยมุ่งเน้นการพักผ่อนและความผ่อนคลาย คล้ายกับแนวคิด ความเป็นอิสระทางการเงิน และรีบเกษียณอายุ หรือ “Financial Independence, Retire Early” ในลักษณะเดียวกับคนหนุ่มสาวบางส่วนในตะวันตก ซึ่งแนวคิดนี้อาจเป็นไปได้ง่ายกว่าในจีน เพราะค่าครองชีพในบางพื้นที่ต่ำกว่าประเทศตะวันตกมาก

ตัวอย่างเช่น ราคาบ้านในโครงการ “Life in Venice” ในมณฑลเจียงซู ลดลงกว่าครึ่งนับตั้งแต่ตลาดอสังหาริมทรัพย์จีนเข้าสู่ภาวะถดถอยเมื่อไม่กี่ปีมานี้ ขณะที่ราคาอาหารกลางวัน อย่างก๋วยเตี๋ยว หรือข้าวจานหนึ่งจาน มีราคาไม่ถึง 100 บาท

ราคาค่าครองชีพที่ไม่สูงนี้ เอื้อประโยชน์ต่อคนหนุ่มสาวชาวจีนที่ยินดีจะอยู่ในพื้นที่ห่างไกล แต่ราคาย่อมเยา ซึ่งปัจจุบันพบได้ทั่วประเทศ สำหรับ เฉิน ซาซา นี่คือชีวิตในอุดมคติของเธอกับการได้อยู่ในที่ที่มีวิวทะเล อากาศสะอาด และค่าเช่าราคาถูก

“ฉันมีเวลาทั้งโลก มีอิสระที่จะทำอะไรก็ได้ที่อยากทำ ฉันกำลังใช้ชีวิตแบบที่ฉันต้องการ” เฉินกล่าว

เฉินหวาดหวั่นกับฒนธรรมการทำงานแบบ 996 ซึ่งเธอบอกว่า “เหมือนเดินเข้าสู่ความตาย” ตอนนี้เธอสามาถนอนตื่น 10 โมงเช้าทุกวัน ใช้เวลาทำอาหาร พักผ่อน และเดินเล่นริมชายหาดได้เป็นเวลานานๆ

“ฉันไม่เคยเชื่อว่า งานคือความหมายของชีวิต ชีวิตในอุดมคติของฉันคือ การไม่ต้องทำงาน และได้อยู่ในสถานที่ที่ฉันชอบ” เฉินกล่าว

โครงการ Life in Venice สร้างขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 2010 เพื่อเป็นรีสอร์ตวันหยุดสุดสัปดาห์สำหรับคนร่ำรวยจากเซี่ยงไฮ้มาพักผ่อนและใช้ชีวิตหรูหราในรีสอร์ตที่เงียบสงบติดทะเล แต่หลังจากฟองสบู่ตลาดอสังหาริมทรัพย์ของจีนแตก ผู้พัฒนาโครงการจึงต้องยื่นขอล้มละลายในปี 2024

ปัจจุบัน Life in Venice คล้ายกับเมืองร้าง มีผู้อยู่อาศัยไม่ถึงร้อยละ 20 เรือยอร์ชจอดทิ้งที่ท่าเรือและขึ้นป้ายขาย ขณะที่ร้านค้าที่ปิดกิจการเรียงรายไปตามถนน

เช่นเดียวกับ ปัน เจ้า ในวัย 29 ปี ที่ปฏิเสธการแข่งขันแบบหนูถีบจักร ฤดูร้อนปีที่แล้ว เธอย้ายจากเมืองการค้าทางชายฝั่งทะเลตะวันออก ไปยังเมืองขนาดเล็กที่ซ่อนตัวในหุบเขาเขียวชอุ่มในมณฑลยูนนาน ซึ่งขึ้นชื่องเรื่องอากาศบริสุทธิ์และบ่อน้ำพุร้อน ที่นั่น เธอเช่าอพาร์ตเมนต์ขนาด 3 ห้องนอนในราคาเพียง 800 หยวนต่อเดือน หรือตกเดือนละ 3,600 บาท และดัดแปลงห้องนอนหนึ่งห้องให้เป็นสตูดิโอสำหรับโยคะ

เธอกับแฟนทำงานไม่ถึง 20 ชั่วโมงต่อสัปดาห์ โดยเธอสอนโยคะทางออนไลน์เพื่อเลี้ยงชีพ เวลาที่เหลือเธอออกไปเดินเล่นในย่านที่เต็มไปด้วยต้นไม้และดอกไม้ และเพลิดเพลินกับแสงแดด

“ฉันทำอะไรก็ได้ที่อยากทำ และจะไม่ทำสิ่งที่ไม่อยากทำ” ปันกล่าว

ขณะที่เมืองเหอกัง เมืองเหมืองถ่านหินที่ห่างไกลไปทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน มีราคาที่อยู่อาศัยที่ถูกจนน่าตกใจ หลังทรัพยากรหมดไปและเหมืองปิดตัวลง คนหนุ่มสาวต่างพากันอพยพออกไปยังเมืองใหญ่ ทำให้เหอกังมีจำนวนบ้านมากกว่าจำนวนคน

อพาร์ตเมนต์ที่เหอกังราคาถูกกว่ารถยนต์ ทำให้การขายเป็นเรื่องง่าย อพาร์ทเมนต์ขนาดหนึ่งนอนราคาเพียง 3,000 ดอลลาร์ หรือไม่ถึง 9.5 หมื่นบาท ขณะที่ราคาบ้านขนาด 4 ห้องนอนขนาดใหญ่ อยู่ที่ 13,000 ดอลลาร์ หรือราว 4 แสนบาทเศษ

มีคนหนุ่มสาวจีนจำนวนมากที่ออกจากเมืองใหญ่ แม้ไม่มีข้อมูลแน่ชัดถึงจำนวน แต่มีตัวเลขจากจากสำนักงานสถิติของปักกิ่งแสดงว่า ระหว่างปี 2019 ถึง 2024 กรุงปักกิ่งสูญเสียประชากรวัยยี่สิบตอนต้นถึงสามสิบตอนต้นไปราว 1.6 ล้านคน

เศรษฐกิจจีนกำลังอยู่ในภาวะชะลอตัว ในปี 2025 มีอัตราการเติบโตที่ร้อยละ 5 มีคนหนุ่มสาวชาวจีนจำนวนมากหางานทำไม่ได้ เดือนธันวาคมปีที่ผ่านมา อัตราว่างงานของผู้มีอายุ 16-24 ปีที่ไม่ได้เรียนหนังสือ อยู่ที่ร้อยละ 16.5

ที่มา
As China's economy slows, some are snapping up cheap apartments to 'retire' early