นักวิจัยพบวิธีการกระตุ้นสมองให้สร้างเซลล์ประสาทขึ้นมาใหม่ โดยประสบความสำเร็จในการทดลองกับเซลล์สมองในห้องปฏิบัติการ และการทดลองกับหนูที่มีภาวะคล้ายโรคอัลไซเมอร์ ซึ่งสามารถช่วยฟื้นฟูการทำงานด้านการรับรู้และการคิดของหนูได้

ปัจจุบัน การรักษาโรคอัลไซเมอร์ มักใช้วิธีการชะลอการดำเนินไปของโรค ขณะที่การฟื้นฟูความเสียหายของสมองอันจากโรคทำได้ยากกว่ามาก เนื่องจากสมองของคนวัยผู้ใหญ่มีความสามารถจำกัดในการสร้างเซลล์ประสาทใหม่ขึ้นมาทดแทนเซลล์ประสาทสูญเสียไปแล้ว

แต่การวิจัยของทีมวิจัยมหาวิทยาลัยเซาท์แคโรไลนา ที่นำโดย ศาสตราจารย์ เพ่ยเชง ซู ตีพิมพ์ในวารสาร Cell Biomaterialsพบว่า หลังจากฉีด Nano-ERASER ให้กับหนูทดลองที่มีภาวะคล้ายอัลไซเมอร์เพียง 2 เข็ม ก็สามารถช่วยฟื้นความเสียหายของสมองจากอัลไซเมอร์ได้ โดยพบว่า หนูเหล่านี้มีความสามารถในการเรียนรู้ดีขึ้น และมีพฤติกรรมแตกต่างไปจากหนูที่ไม่ได้รับการรักษา

Nano-ERASER พัฒนาโดยทีมวิจัยจาก มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ ร่วมกับ สถาบันแม็กซ์ แพลงค์ เพื่อชีวเคมี ในปี 2017 โดยพัฒนาเทคนิคที่เรียกว่า Trim-Away ที่ใช้อิมมูโนโกลบูลินหรือแอนติบอดีเพื่อกำจัดโปรตีนบางชนิดภายในเซลล์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้เพื่อวัตถุประสงค์ต่างๆ

ต่อมาในปี 2023 ทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยเซาท์แคโรไลนา ที่ทำการศึกษาครั้งนี้ ได้พัฒนา Trim-Away อีกเวอร์ชันหนึ่ง โดยการส่งแอนติบอดีเข้าสู่ร่างกายผ่านนาโนเจลพอลิเมอร์แบบฉีด ซึ่งบรรจุอนุภาคนาโนอยู่ภายใน และตั้งชื่อว่า Nano-ERASER โดยการทดลองครั้งแรก ทีมวิจัยนำไปใช้กับเซลล์มะเร็งเต้านม

ทีมวิจัยแสดงให้เห็นว่า Nano-ERASER อาจนำมาประยุกต์ใช้ในการรักษาโรคอัลไซเมอร์ได้ โดยนำไปกระตุ้น แอสโทรไซต์ (astrocytes) ซึ่งเป็นเซลล์ในสมองที่ทำหน้าที่สนับสนุนการทำงานของเซลล์ประสาท และมีความสามารถในการเปลี่ยนไปเป็นเซลล์ประสาทชนิดใหม่ได้ ซึ่งกระบวนการนี้เกิดขึ้นในช่วงพัฒนาการของสมอง แต่จะลดลงอย่างมากเมื่อสมองเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ และมีความเกี่ยวข้องกับโปรตีน PTBP1

นักวิจัยใช้ Nano-ERASER เพื่อมุ่งเป้าไปที่การกำจัด PTBP1ออกไป ซึ่งการทดลองกับเซลล์สมองที่เพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการพบว่า Nano-ERASER ช่วยลดระดับ PTBP1 และกระตุ้นให้แอสโทรไซต์เปลี่ยนไปเป็นเซลล์ประสาทใหม่

นอกจากนั้น ทีมวิจัยยังพบว่า เซลล์ประสาทที่เกิดขึ้นใหม่นี้ สามารถทำงานได้เช่นเดียวกับเซลล์ประสาทปกติ และยังสามารถเชื่อมต่อกันเป็นเครือข่ายได้

การทดลองขั้นต่อไป นักวิจัยนำ  Nano-ERASER ไปทดสอบกับหนูที่มีภาวะคล้ายโรคอัลไซเมอร์ ผลปรากฏว่า ภายในเวลาไม่กี่สัปดาห์ หนูที่ได้รับการรักษาสามารถกลับมาสร้างรังได้ และสามารถทำภารกิจในเขาวงกตได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

นอกจากนี้ ทีมวิจัยยังพบว่า ตัวบ่งชี้ทางชีวภาพบางประการของโรคอัลไซเมอร์ในสมองของหนูมีแนวโน้มดีขึ้นด้วย ทั้งการอักเสบและการสะสมของโปรตีนที่มีปัญหา

ศาสตราจารย์เพ่ยเชง ระบุว่า เซลล์ประสาทที่เกิดขึ้นใหม่นี้ สามารถพัฒนาไปเป็นเซลล์ประสาทที่สมบูรณ์และอยู่รอดต่อไปได้ และยังยืนยันด้วยว่า สมองของหนูที่ได้รับการรักษามีความหนาแน่นของเซลล์ประสาทเพิ่มขึ้นอย่างมาก

อย่างไรก็ดี งานวิจัยนี้ยังอยู่ในระยะเริ่มต้น และยังไม่มีหลักประกันว่า จะสามารถนำไปใช้กับมนุษย์ได้ แต่การศึกษานี้ได้เปิดแนวทางใหม่ที่น่าสนใจในการรับมือกับโรคอัลไซเมอร์

นักวิจัยระบุว่า มีแผนจะทดสอบเทคนิคนี้ในระยะเวลาที่ยาวนานขึ้น รวมถึงการทดลองในสัตว์ตระกูลไพรเมต

“หากเราสามารถพัฒนาเทคนิคนี้ไปจนถึงการทดลองทางคลินิกได้ เราก็จะมีความหวังมากขึ้นสำหรับผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์” ศาสตราจารย์เพ่ยเชง  กล่าว

ที่มา
Alzheimer's Damage in Mice Reversed With Just Two Injections