คนรุ่นใหม่ในสิงคโปร์ ที่มีวุฒิการศึกษาสูงเกินกว่าที่งานที่กำลังทำเพิ่มจำนวนมากขึ้น ผลสำรวจของกระทรวงแรงงานสิงคโปร์ ทำการสำรวจครัวเรือนในสิงคโปร์ราว 33,000 ครัวเรือน พบว่า ในปี 2025 ร้อยละ 19.4 ของแรงงานในสิงคโปร์ มีวุฒิการศึกษาสูงเกินกว่าตำแหน่งงานที่ทำ เพิ่มขึ้นจากในปี 2015 ซึ่งมีสัดส่วนร้อยละ 16.3
ผลสำรวจพบด้วยว่า ราวร้อยละ 90 ของแรงงานที่มีคุณวุฒิสูงเกินกว่างานที่ทำ เป็นไปโดย “ความสมัครใจ” โดยเหตุผลหลัก ได้แก่ ความมั่นคงของงาน การได้ใช้ทักษะที่ชำนาญของตัวเอง และลักษณะงานมีความน่าสนใจ
นีโอ วอร์เรน วัย 29 ปี จบปริญญาตรีสาขาธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยางเคยมองหางานในสายองค์กรธุรกิจ แต่สุดท้าย เขาก็เลือกที่จะทำงานเป็นบาริสต้าร้านกาแฟแบบเต็มเวลา
นีโอเล่าว่า เขาพบว่าหลงรักการชงกาแฟในช่วงระหว่างทำงานพาร์ทไทม์ เขาบอกว่า ลองให้โอกาสตัวเองได้ลองเป็นบาริสต้าแบบเต็มเวลา และถ้าไม่เวิร์ก ก็ค่อยกลับไปหางานในองค์กรธุรกิจทำ
เช่นเดียวกับ เจอรัลด์ ลี วัย 26 ปี ซึ่งเรียนจบจากคณะวิศวกรรมศาสตร์ แต่ตัดสินใจเลือกอาชีพเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ต้องการวุฒิการศึกษาเพียงระดับประกาศนีบัตรวิชาชีพชั้นสูง เขาให้เหตุผลว่า เพราะอาชีพที่ปรึกษามีเวลาการทำงานที่ยืดหยุ่น ไม่มีเพดานรายได้ และได้เดินทางพบปะผู้คน
เจอรัลด์เล่าว่า เขาเคยฝึกงานในบริษัทเทคโนโลยีมาก่อน จึงรู้สึกว่า งานมีข้อจำกัดมากเกินไป เขาบอกว่า แค่คิดว่าจะต้องนั่งติดโต๊ะทำงานทั้งวัน และมีวันลาต่อปีที่จำกัด ก็ทำให้ผมเริ่มมองหาทางเลือกอื่น
“ผมสามารถเดินทางไปทั่วสิงคโปร์ และพบปะผู้คนจากหลากหลายพื้นเพ ถึงจะเหนื่อย แต่ก็มีความหมาย” เจอรัลด์ บอก
ขณะที่นีโอบอกว่า เขาไม่เสียใจกับการตัดสินใจของตัวเอง แม้จะได้เงินเดือนที่ต่ำกว่างานในตำแหน่งที่สอดคล้องกับวุฒิการศึกษาของเขา
“ข้อเสียหลักคือ เงินเดือนเริ่มต้นต่ำกว่างานที่ตรงกับวุฒิการศึกษาของผม แต่ที่นี่ผมได้ไล่ตามสิ่งที่ตัวเองรัก และช่วยให้คนอื่นเข้าใจวัฒนธรรมของวงการนี้มากขึ้น” นีโอกล่าว
เรเชล เฉิง วัย 25 ปี เธอจบปริญญาตรีด้านการสื่อสาร บอกว่า เธอไม่เชื่อคำว่า ‘วุฒิการศึกษาสูงเกินกว่างาน’ เธอบอกว่า มีความสุขกับสิ่งที่เรียนในตอนอยู่มหาวิทยาลัย และตอนนี้เธอมีความสุขกับการได้ลองสำรวจเส้นทางอาชีพและโอกาสใหม่ๆ คือ อาชีพนักจัดดอกไม้
“การทำงานกับดอกไม้เป็นงานที่ได้ลงมือทำจริง และฉันก็ได้ใช้ความคิดสร้างสรรค์ แต่ถ้าวันหนึ่งฉันต้องการความมั่นคงทางการเงินมากขึ้น บางทีฉันอาจกลับไปสมัครงานแบบเก้าโมงเช้าถึงห้าโมงเย็น แต่ตอนนี้มันยังไม่ใช่สิ่งที่อยู่ในแผน เพราะฉันรักสิ่งที่ทำอยู่มาก” เรเชลกล่าว
ในมุมของนักวิเคราะห์มองว่า กรณีแรงงานที่มีคุณวุฒิสูงเกินกว่าตำแหน่งงานในสิงคโปร์ จำเป็นต้องได้รับการตีความอย่างระมัดระวัง เพราะผลสำรวจอาจไม่ได้สะท้อนเสมอไปว่า คนเหล่านั้นกำลังทำงานที่ต่ำกว่าศักยภาพ ได้รับค่าตอบแทนต่ำ หรือกำลังแลกเปลี่ยนบางอย่าง เพื่อให้ได้มาซึ่งความยืดหยุ่นในการทำงาน การได้ทำงานที่ตรงกับความสนใจ หรืองานที่ให้ความรู้สึกถึงความมั่นคงในชีวิต
อัตราของแรงงานที่มีคุณวุฒิสูงเกินกว่าตำแหน่งงานของสิงคโปร์ซึ่งมีสัดส่วนอยู่ที่ร้อยละ 19.4 ยังต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของประเทศรายได้สูง เช่น เกาหลีใต้ สหรัฐอเมริกา และสหราชอาณาจักร ซึ่งอยู่ที่ร้อยละ 21.6
นักวิเคราะห์มองว่า ปัญหา “คุณวุฒิสูงกว่างาน” อาจยังไม่ใช่วิกฤตเร่งด่วนของสิงคโปร์ แต่สะท้อนให้เห็นมากกว่าว่า ปริญญาไม่ได้เชื่อมโยงกับรายได้ ทักษะ หรือสิ่งที่แรงงานต้องการจากงานได้อย่างชัดเจนเหมือนในอดีตอีกต่อไป
วอลเตอร์ ธีไซรา รองศาสตราจารย์ด้านธุรกิจ จากมหาวิทยาลัยสังคมศาสตร์สิงคโปร์ บอกว่า งานหลายประเภทที่ต้องการวุฒิการศึกษาต่ำกว่า เช่น งานขายที่ไม่ใช่ตำแหน่งผู้จัดการ คนที่จบปริญญาหลายคนมองว่า งานเหล่านี้เป็นงานที่ยอมรับได้ หากพวกเขาประสบความสำเร็จ และในความเป็นจริง คนจำนวนมากในอาชีพเหล่านี้ก็มีรายได้สูงกว่างานที่ระบุว่า ต้องใช้ปริญญาด้วยซ้ำ
ทางด้าน เคลวิน ซีห์ รองศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์แห่งมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ และนักวิจัยของสถาบันเศรษฐศาสตร์แรงงาน มองว่า สภาพที่แรงงานทำงานในตำแหน่งต่ำกว่าคุณวุฒิ อาจเป็นเรื่องน่ากังวลต่อเศรษฐกิจ เพราะสะท้อนถึงการใช้แรงงานที่ไม่เต็มศักยภาพ ซึ่งเป็นภาวะที่ทรัพยากรแรงงานที่มีจำกัดไม่ได้ถูกใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่
ขณะเดียวกัน เขาชี้ให้เห็นว่า แรงงานกลุ่มดังกล่าว กำลังให้ความสำคัญกับปัจจัยที่ไม่ใช่เรื่องรายได้ในการเลือกงาน และในกรณีของสิงคโปร์ ณ ตอนนี้ ยังไม่มีเหตุผลมากพอที่จะต้องตื่นตระหนก
ที่มา
Why more Singapore graduates are choosing jobs below their qualifications: ‘it’s meaningful’