การใช้มีดเพื่อเตรียมอาหารในครัวของครัวเรือนชาวญี่ปุ่นกำลังลดลง โดยเฉพาะคนรุ่นใหม่วัย 20 ปีจนถึงต้นของวัย 40 ปี นิยมการเตรียมอาหารที่ใช้อุปกรณ์ชนิดอื่นๆ แทนโดยไม่ต้องใช้มีด

ผลสำรวจของบริษัท Kewpie ทำการสำรวจผู้หญิงที่แต่งงานแล้วจำนวน 1,500 คน อายุระหว่าง 20-74 ปี พบว่า กลุ่มผู้หญิงอายุไม่เกิน 29 ปี ร้อยละ 14.6 ไม่ใช้มีดระหว่างการทำอาหาร สัดส่วนนี้ลดลงมาที่ร้อยละ 12.4 ในกลุ่มผู้หญิงอายุ 30-45 ปี และผู้หญิงอายุ 46-61 ปีที่ร้อยละ 5.9 ขณะที่ผู้หญิงอายุ 62 ปีขึ้นไปเพียงร้อยละ 2เท่านั้นที่นำการทำอาหารโดยไม่ใช้มีด

ซากิ ทาคาดะ คุณแม่วัย 30 ปีและอินฟลูเอนเซอร์ด้านอาหาร ผู้เขียนตำราอาหาร Rui Channel’s Super-Fast Family Meals แชร์สูตรอาหารของเธอผ่านโซเชียลมีเดีย ระบุว่า ร้อยละ 40 ของสูตรอาหารในหนังสือของเธอสามารถทำได้โดยไม่ต้องใช้มีดเลย

ซากิเล่าว่า เธอเริ่มคิดถึงวิธีทำอาหารให้เร็วขึ้นตั้งแต่ตอนที่เธอเริ่มใช้ชีวิตคนเดียว หลังแต่งงานและมีลูก เธอตระหนักว่า หากประหยัดเวลาในครัวได้แม้เพียง 10 นาที ก็จะมีเวลาอยู่กับครอบครัวมากขึ้น สิ่งนี้ทำให้เธอพยายามค้นหาวิธีเตรียมอาหารให้เร็วขึ้น และหนึ่งในกลยุทธ์ของเธอก็คือการหลีกเลี่ยงการใช้มีด เธอบอกว่า ปัจจุบันเธอสามารถทำอาหารได้ 3 อย่างภายใน 30 นาที

บริษัท Oisix ผู้ให้บริการจัดส่งอาหารรายใหญ่ รายงานว่า จำนวนเมนูที่ไม่ต้องใช้มีดเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าจากปีก่อน มาอยู่ที่ 273 เมนู ขณะเดียวกัน เครื่องมือที่ออกแบบมาเพื่อทดแทนการใช้มีดก็ได้รับการพัฒนาไปมากเช่นกัน

ที่ร้าน Iidaya ในย่าน Kappabashi Kitchenware Town ในกรุงโตเกียว มีอุปกรณ์ทำครัวที่ได้รับความนิยม ได้แก่ “Ever Peeler” ซึ่งสามารถใช้ทำงานได้ตั้งแต่ปอกฟักทองไปจนถึงซอยกะหล่ำปลี และกรรไกรทำครัว “Muteki Basami” ที่สามารถตัดได้แม้กระทั่งขาปูแช่แข็ง

ตลอดช่วง 5 ปีที่ผ่านมา จำนวนอุปกรณ์ปอก สไลซ์ และกรรไกรทำครัวภายในร้านเพิ่มขึ้นจนมีประมาณ 200 รูปแบบ ซึ่งใกล้เคียงกับจำนวนมีดทำครัวที่ร้านมีจำหน่าย

“ผมรู้สึกว่ามีคนจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ ที่ต้องการประหยัดเวลา และอยากเตรียมอาหารให้เสร็จภายใน 30 นาทีหรือน้อยกว่านั้น” ยูตะ อิดะ ประธานบริษัท Iidaya กล่าว

ขณะที่ Oishii-Kurashi Living Laboratory ซึ่งเป็นหน่วยงานวิจัยของบริษัทผู้ผลิตเครื่องครัว Cleanup พบว่า สัดส่วนผู้หญิงอายุ 20-60 ปีที่อาศัยอยู่กับคู่สมรสหรือคู่ชีวิต มีมีดทำครัวเป็นของตัวเองลดลง จากปี 2011ที่สัดส่วนดังกล่าวอยู่ที่ร้อยละ 99.7 และลดลงเหลือร้อยละ 96 ในปี 2025 ขณะที่ในกลุ่มผู้หญิงวัย 20 ปี สัดส่วนนี้ลดลงไปอีก เหลือเพียงร้อยละ 88.9

ศาสตราจารย์ มิเอโกะ โทะโยมิตสึ จากมหาวิทยาลัยโภชนาการของญี่ปุ่น พบว่า  ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมานักศึกษาบางคนไม่แน่ใจว่าควรจับมีดตรงไหน บางคนไม่คุ้นเคยกับเทคนิคการหั่นแบบพื้นฐาน หรือการหั่นวัถุดิบอาหารเป็นลูกเต๋า และการหั่นเป็นแท่งคล้ายตะเกียบ

“มีแนวโน้มว่า การถ่ายทอดทักษะการใช้มีดที่ซับซ้อนจากรุ่นสู่รุ่นภายในครอบครัวกำลังทำได้ยากขึ้น มีวัตถุดิบบางอย่างที่ชุดอาหารสำเร็จรูปและผักหั่นสำเร็จไม่สามารถทดแทนได้ ดังนั้น ความหลากหลายของอาหารที่ปรากฏอยู่บนโต๊ะอาหารของครอบครัวก็อาจกำลังลดลงเช่นกัน” ศาสตราจารย์ มิเอโกะ กล่าว

ที่มา

Knife-Free Cooking Gaining Traction as People Seek to Cut Time in the Kitchen